رصدخانه فضایی سوئیفت ناسا که به عنوان یکی از کلیدی‌ترین ابزارهای اخترشناسی برای مطالعه پدیده‌های پرانرژی کیهانی شناخته می‌شد، پس از ۲۲ سال فعالیت مستمر و فراتر از انتظارات اولیه، سرانجام وارد جو زمین شد و به ماموریت خود پایان داد.
سقوط تلسکوپ فضایی ناسا و بازگشت به جو زمین
طبق اعلام نیروی فضایی ایالات متحده، رصدخانه نیل گرلز سوئیفت (Neil Gehrels Swift Observatory) در ساعت ۷:۳۹ صبح چهارشنبه ۱۳ آبان‌ماه، بر فراز منطقه شمال سوماترا در اندونزی وارد جو زمین شد. اگرچه بخش اعظم این تلسکوپ فضایی در اثر حرارت شدید ناشی از اصطکاک با اتمسفر در حین ورود سوخت، اما ناسا احتمال می‌دهد که قطعات مقاوم‌تر آن ممکن است به سطح زمین رسیده باشند. این کاوشگر که وزنی بالغ بر ۱۱۳۴ کیلوگرم داشت، در سال ۲۰۰۴ به فضا پرتاب شده بود و با وجود طراحی اولیه برای یک مأموریت دوساله، به دلیل کارایی خیره‌کننده، بیش از دو دهه به اکتشافات علمی خود ادامه داد.
دستاوردهای بی‌نظیر تلسکوپ فضایی سوئیفت در کیهان‌شناسی
عملکرد این تلسکوپ فضایی در طول ۲۲ سال حضور در مدار، دریچه‌ای نو به سوی اسرار کیهان گشود. داده‌های ارسالی این رصدخانه نه تنها برای درک بهتر سیاه‌چاله‌ها، بلکه برای ثبت پدیده‌های نادری که پیش از آن ناشناخته بودند، حیاتی بود. دستاوردهای علمی این ماموریت را می‌توان در موارد زیر خلاصه کرد:
ثبت و رصد دقیق بیش از ۲ هزار انفجار پرتو گاما که جزو پرانرژی‌ترین پدیده‌های شناخته شده در جهان هستند.
مشاهده و بررسی بیش از ۱۴۰۰ ابرنواختر و مطالعه بلعیده شدن ستاره‌ها توسط سیاه‌چاله‌ها که به درک چرخه حیات ستاره‌ای کمک شایانی کرد.
این رصدخانه با ثبت رویدادهای میان‌ستاره‌ای، از جمله رصد دنباله‌دار ۳I/ATLAS در ماه‌های پایانی فعالیتش، ثابت کرد که حتی در سال‌های کهنسالی تجهیزات فضایی نیز می‌توان اکتشافات پیشرویی انجام داد. تا به امروز، اطلاعات ارزشمند استخراج شده از این تلسکوپ فضایی در بیش از ۷ هزار مقاله علمی مورد استناد قرار گرفته است که این امر نشان‌دهنده میراث علمی ماندگار آن برای نسل‌های آینده پژوهشگران است.
تلاش‌های نافرجام برای تمدید عمر تلسکوپ فضایی
در تابستان سال جاری، ناسا تلاش کرد با همکاری یک شرکت فضایی خصوصی، عمر عملیاتی این رصدخانه را با انتقال آن به مداری بالاتر افزایش دهد. هدف این بود که با استفاده از یک ماهواره رباتیک، ارتفاع پروازی سوئیفت ارتقا یابد؛ اما بروز نقص فنی در سیستم انتقال، مانع از تحقق این طرح شد. با این حال، با توجه به حجم عظیم داده‌های ذخیره‌شده، اخترشناسان معتقدند که آرشیو مشاهدات این تلسکوپ فضایی تا سال‌ها منبعی غنی برای کشف اسرار ناشناخته کیهان باقی خواهد ماند.
مطالب مرتبط
- اخترشناسان با کشف یک جرم یخی عظیم در فراسوی پلوتون احتمال وجود یک سیاره کوتوله جدید در منظومه شمسی را مطرح کردند
- یک ستاره‌شناس آماتور در اقدامی غیرمنتظره موفق به شناسایی یک دهانه شهاب‌سنگی ۳۹۰ میلیون ساله در مناطق دورافتاده کانادا شد.
- تصویر یک خرس روی مریخ چگونه در سطح این سیاره شکل گرفت؟
- تلسکوپ جیمز وب ساختاری پنهان درباره سیاه‌چاله مرکزی آن را آشکار کرد
