ناسا و شرکت لاکهید مارتین با پیشراندن برنامه آزمایشی هواپیمای فراصوت X-59 به مرحلهای حیاتی، این پرنده انقلابی را تا سرعت ۰.۹۸ ماخ رساندند و عملاً آن را در یک قدمی شکستن دیوار صوتی قرار دادند. در جریان پروازی که بر فراز صحرای موهاوی در کالیفرنیا انجام شد، خلبان مجموعهای از مانورهای کنترلشده و پرخطر را به اجرا گذاشت تا رفتار آیرودینامیکی سازه در سرعتهای نزدیک به صوت سنجیده شود. هدف نهایی از این پروژه بلندپروازانه، اثبات فناوریای است که صدای مهیب شکستن دیوار صوتی را به ضربهای ملایم تبدیل کرده و عصر تازهای از پروازهای فراصوت تجاری بر فراز مناطق مسکونی را رقم بزند.
هواپیمای فراصوت X-59 در پرواز ۱۴ آوریل تا آستانه صوت پیشروی کرد
ناسا اعلام کرد که در تاریخ ۱۴ آوریل، هواپیمای فراصوت X-59 یکی از حساسترین فازهای برنامه گسترش محدوده پروازی خود را با موفقیت پشت سر گذاشت. در این پرواز، خلبان نخست هواپیما را در مانوری موسوم به «رولرکوستر» به صورت کنترلشده بالا و پایین برد تا پایداری و رفتار آیرودینامیکی آن در زوایای مختلف سنجیده شود. سپس نوبت به مانور «تحریک فلاتر» رسید که در آن لرزشهای عمدی و کنترلشدهای به سازه هواپیمای فراصوت X-59 وارد میشود تا واکنش بدنه تحت تنشهای واقعی مورد بررسی قرار گیرد. در ادامه نیز مانور چرخش چپوراست و چند حرکت پرسرعت دیگر اجرا شد. ناسا ویدئوی این پرواز تاریخی را نیز منتشر کرده است که لحظات نفسگیر نزدیک شدن دماغه سوزنی شکل هواپیمای فراصوت X-59 به سرعت صوت را به تصویر میکشد.
دماغه یکسومی هواپیمای فراصوت X-59 راز شکستن بیصدای دیوار صوتی است
هواپیمای فراصوت X-59 که محصول همکاری ناسا و لاکهید مارتین با قراردادی به ارزش ۵۱۸ میلیون دلار است، از طراحی کاملاً نامتعارفی بهره میبرد. طول این پرنده به ۳۰.۴ متر میرسد، در حالی که دهانه بالهای آن تنها ۹ متر است. اما مشخصهترین ویژگی هواپیمای فراصوت X-59، دماغه بلند و باریک آن است که تقریباً یکسوم طول کل هواپیما را به خود اختصاص میدهد. این دماغه کشیده، نقشی اساسی در پراکندهسازی امواج ضربهای ناشی از شکستن دیوار صوتی ایفا میکند و به جای آن «انفجار صوتی» مهیبی که شیشهها را میلرزاند، تنها «ضربههای صوتی ملایم» تولید میشود. ناسا این صدا را از روی زمین چیزی در حد صدای بسته شدن در یک خودرو توصیف کرده است؛ جهشی مفهومی که میتواند سرنوشت پروازهای فراصوت غیرنظامی را برای همیشه تغییر دهد.
هواپیمای فراصوت X-59 از نخستین پرواز تا گامهای نهایی قبل از عبور از ماخ ۱
هواپیمای فراصوت X-59 نخستین بار در ۲۸ اکتبر ۲۰۲۵ به آسمان رفت؛ پروازی که در آن سرعت تنها حدود ۳۷۰ کیلومتر بر ساعت و سقف ارتفاع ۳,۶۰۰ متر بود. اما ناسا از آن زمان تاکنون، ارتفاع و سرعت پروازهای آزمایشی را بهتدریج افزایش داده است. در جدیدترین و پیشرفتهترین مرحله که «گسترش محدوده پروازی» نام دارد، مهندسان هواپیما را تا فراتر از محدودههای تأییدشده اولیه به پرواز درمیآورند تا مرزهای ایمن عملکرد هواپیمای فراصوت X-59 مشخص شود. رسیدن به سرعت ۰.۹۸ ماخ در واپسین پرواز به این معناست که این هواپیما اکنون به اندازه کافی به عبور واقعی از دیوار صوتی و ثبت نخستین مافوق صوت خاموش تاریخ نزدیک شده است.
پس از تکمیل آزمایشها، هواپیمای فراصوت X-59 بر فراز شهرهای آمریکا پرواز خواهد کرد
ناسا برنامهریزی کرده است که پس از تکمیل موفقیتآمیز تمامی مراحل آزمایشی، هواپیمای فراصوت X-59 را بر فراز چندین جامعه محلی منتخب در ایالات متحده به پرواز درآورد. هدف از این پروازهای شهری، سنجش واکنش واقعی مردم نسبت به «ضربههای صوتی» بسیار کمصدای این هواپیماست. اگر نتایج این نظرسنجیهای میدانی مثبت باشد، راه برای بازنویسی قوانین هوانوردی و صدور مجوز پروازهای فراصوت تجاری بر فراز خشکی هموار خواهد شد؛ اتفاقی که از زمان بازنشستگی کنکورد در سال ۲۰۰۳ تاکنون در سراسر جهان ممنوع بوده است. هواپیمای فراصوت X-59 نه فقط یک آزمایشگر پرنده، که پلی است به سوی آیندهای که در آن مسیر لندن به نیویورک میتواند تنها در ۳ ساعت طی شود، بیآنکه حتی یک لیوان آب از روی میز ساکنان شهرهای زیر مسیر بلغزد.
