کییر استارمر: «این گام درستی برای بریتانیا است»؛ پلتفرمهای بزرگ از اینستاگرام تا تیکتاک مشمول میشوند
دولت بریتانیا رسماً اعلام کرد که استفاده از شبکههای اجتماعی برای افراد زیر ۱۶ سال از اوایل سال ۲۰۲۷ ممنوع خواهد شد. «کییر استارمر»، نخستوزیر این کشور، این تصمیم را «گام درستی برای بریتانیا» و بهترین راه برای حفظ ایمنی کودکان در فضای آنلاین توصیف کرد. بر اساس این قانون، پلتفرمهای بزرگ موظف به اعمال محدودیتهای شدید برای کاربران زیر ۱۶ سال هستند و عدم رعایت با جرایم سنگین مواجه خواهد شد.
کدام پلتفرمها مشمول ممنوعیت میشوند؟ استثنای واتساپ و سیگنال
ممنوعیت شبکههای اجتماعی برای افراد زیر ۱۶ سال شامل گستردهترین پلتفرمهای محبوب در بریتانیا میشود: اسنپچت (Snapchat)، تیکتاک (TikTok)، یوتیوب (YouTube)، اینستاگرام (Instagram)، فیسبوک (Facebook) و ایکس (X، توییتر سابق). همچنین پلتفرمها موظف خواهند بود از پخش زنده (Live Streaming) محتوا توسط کودکان جلوگیری کنند؛ این الزام حتی پلتفرمهای بازی را نیز در بر میگیرد. با این حال، دولت بریتانیا تأکید کرده که سرویسهای پیامرسان خصوصی مانند واتساپ و سیگنال از این ممنوعیت مستثنی هستند.
محدودیتهای اضافی برای نوجوانان ۱۶ و ۱۷ ساله؛ «ساعت منع» در راه است
علاوه بر ممنوعیت کامل برای زیر ۱۶ سال، دولت بریتانیا در حال بررسی محدودیتهای بیشتری برای نوجوانان ۱۶ و ۱۷ ساله است. مهمترین این محدودیتها، اعمال ساعتهای منع استفاده از پلتفرمها جهت جلوگیری از اسکرول در ساعات پایانی شب است. جزئیات بیشتر این طرح در ماه ژوئیه (تیر ۱۴۰۵) اعلام خواهد شد. همچنین پلتفرمها موظف میشوند برای کاربران زیر ۱۷ سال، محدودیتهای لازم برای جلوگیری از ارتباط افراد غریبه با کودکان را بهطور پیشفرض و بدون نیاز به تنظیم دستی کاربر فعال کنند. نکته قابل توجه اینکه هماکنون بیشتر شبکههای اجتماعی حداقل سن ۱۳ سال را برای ایجاد حساب کاربری تعیین کردهاند، اما قانون جدید این حداقل را به ۱۶ سال افزایش میدهد.
جدول زمانی اجرای قانون: تصویب تا کریسمس ۲۰۲۶، اجرا از اوایل ۲۰۲۷
نخستوزیر بریتانیا اشاره کرده است که دولت قصد دارد مقررات مربوطه را قبل از کریسمس ۲۰۲۶ (اواخر آذر ۱۴۰۵) تصویب کند تا این اقدامات از اوایل سال ۲۰۲۷ (اواخر زمستان ۱۴۰۵) اجرایی شوند. به پلتفرمهای مشمول فرصت داده خواهد شد تا سیستمهای احراز هویت سن و مکانیسمهای نظارتی خود را با قانون جدید هماهنگ کنند. شرکتهای متخلف با جریمههای سنگین تا سقف ۱۰ درصد از درآمد جهانی سالانه خود مواجه خواهند شد.
واکنشها و تحلیل: بریتانیا در زمره سختگیرترین کشورهای جهان
اعلام ممنوعیت شبکههای اجتماعی برای افراد زیر ۱۶ سال، بریتانیا را در زمره سختگیرترین کشورهای جهان در زمینه حفاظت از کودکان در فضای مجازی قرار میدهد. این تصمیم در حالی گرفته میشود که کشورهایی مانند فرانسه و برخی ایالتهای آمریکا نیز قوانین مشابهی را تصویب کردهاند، اما دامنه و شدت محدودیتهای بریتانیا منحصربهفرد است. گروههای فعال حقوق کودکان از این تصمیم استقبال کردهاند، اما برخی کارشناسان فناوری نگرانیهایی را درباره چگونگی اجرای عملی احراز هویت سن و خطر نقض حریم خصوصی مطرح کردهاند. پلتفرمهای بزرگ نیز احتمالاً با استناد به چالشهای فنی و حقوقی، به مخالفت با این قانون خواهند پرداخت.
جمعبندی؛ عصر جدیدی برای اینترنت کودکان در بریتانیا
ممنوعیت شبکههای اجتماعی برای افراد زیر ۱۶ سال در بریتانیا یک تغییر پارادایم در حکمرانی اینترنت به شمار میرود. از اوایل ۲۰۲۷، کودکان زیر ۱۶ سال دیگر نمیتوانند حساب کاربری در اینستاگرام، تیکتاک، اسنپچت، یوتیوب، فیسبوک و ایکس داشته باشند و نوجوانان ۱۶ و ۱۷ ساله نیز با محدودیتهای سختگیرانهتری مانند «ساعت منع» شبانه مواجه خواهند شد. حالا باید منتظر ماند و دید که آیا این قانون به درستی اجرا میشود و آیا سایر کشورهای اروپایی نیز از بریتانیا پیروی خواهند کرد یا خیر.
