رمزارز نیوز – در اقدامی بیسابقه، «کن پکستون»، دادستان کل ایالت تگزاس، از شرکت متا و پیامرسان واتساپ شکایت کرده و ادعا کرده است که ادعاهای این شرکت درباره رمزگذاری سرتاسری واتساپ گمراهکننده و دروغ است. این شکایت که در دادگاه شهرستان هریسون ثبت شده، مدعی است که متا برخلاف وعدههای خود، به ارتباطات خصوصی میلیونها کاربر دسترسی دارد.
با وجود اتهامات سنگین، کارشناسان رمزنگاری معتقدند دادستان تگزاس کار دشواری در اثبات ادعاهای خود در دادگاه خواهد داشت و شواهد موجود عمدتاً مبتنی بر حدس و گمان است.
جزئیات شکایت و ادعاهای کلیدی دادستان تگزاس
شکایت دادستان کل تگزاس بر اساس قانون «روشهای تجاری فریبنده تگزاس» (DTPA) تنظیم شده و خواستار جریمهای تا سقف ۱۰,۰۰۰ دلار به ازای هر تخلف و صدور حکم ممنوعیت دسترسی متا به پیامهای کاربران است.
در بیانیه دادستان پکستون آمده است: «واتساپ خدمات خود را به عنوان امن و رمزگذاریشده به بازار عرضه میکند، اما به این وعدهها عمل نمیکند. من برای محافظت از حریم خصوصی تگزاسیها و اطمینان از اینکه واتساپ کاربران را گمراه نمیکند، شکایت کردهام.»
این پرونده به گزارشهای خبری درباره تحقیقات فدرال در وزارت بازرگانی آمریکا استناد کرده است؛ تحقیقی که به ادعای یک مأمور فدرال به این نتیجه رسیده بود: «هیچ محدودیتی برای نوع پیامهای واتساپ که متا میتواند مشاهده کند وجود ندارد.»
واکنش شدید متا و محورهای دفاعی این شرکت
اندی استون، سخنگوی متا، در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) این اتهامات را به شدت تکذیب کرده و نوشت: «واتساپ به ارتباطات رمزگذاریشده افراد دسترسی ندارد و هرگونه ادعایی بر خلاف آن نادرست است.»
محورهای دفاعی اصلی متا به شرح زیر است:
واتساپ از پروتکل متنباز سیگنال (Signal Protocol) استفاده میکند که توسط انبوهی از کارشناسان امنیتی در سراسر جهان بررسی شده است. وجود هر نوع دریچه پشتی (Backdoor) در این سیستم به سرعت توسط محققان مستقل شناسایی میشد. رمزگذاری به صورت دستگاه‑به‑دستگاه انجام میشود و خود شرکت کلیدهای رمزگشایی را در اختیار ندارد.
چرا کارشناسان رمزنگاری ادعای تگزاس را زیر سؤال میبرند؟
جامعه رمزنگاری به شدت نسبت به اعتبار ادعاهای دادستان تگزاس ابراز تردید کرده است. «بنجامین داولینگ»، مدرس ارشد رمزنگاری در کینگز کالج لندن، که پیشتر با مهندسی معکوس کدهای واتساپ صحت عملکرد پروتکل سیگنال را تأیید کرده، میگوید این ادعاها با واقعیتهای فنی حاکم بر اپلیکیشن همخوانی ندارد.
«متیو گرین»، استاد برجسته رمزنگاری در دانشگاه جانز هاپکینز، در تحلیل خود این ادعاها را ناشی از سوءبرداشت از مکانیزم گزارش محتوا میداند. به گفته او، وقتی کاربری پیامی را به دلیل هرزنامه یا آزار گزارش میکند، آن پیام خاص به صورت متن آشکار (cleartext) برای تیمهای بررسی ارسال میشود——نه به این معنا که متا به همه پیامها دسترسی دارد.
گرین در وبلاگ خود نوشت: «اگر واتساپ واقعاً یک دریچه پشتی داشت، آن درِ پشتی باید سالها در کد اپلیکیشن که روی گوشیهای میلیاردها نفر نصب است وجود میداشت. با این سطح از نظارت جهانی، کشف آنها تقریباً قطعی بود.»
سابقه شکستهای قبلی تحقیقات علیه واتساپ
این نخستین بار نیست که اتهاماتی علیه امنیت واتساپ مطرح میشود. پیش از این، وزارت بازرگانی آمریکا تحقیقی را درباره همین موضوع آغاز کرده بود. اما این تحقیق پس از آنکه یکی از مأموران این وزارتخانه نتیجهگیری اولیه خود را با دیگر مقامات فدرال به اشتراک گذاشت، به دستور مقامات ارشد این وزارتخانه به طور ناگهانی متوقف شد و آژانس رسماً یافتههای مأمور را خارج از حوزه اختیارات او خواند و با نتایج تحقیقات او مخالفت کرد.
علاوه بر تحقیقات دولت فدرال، یک شکایت دستهجمعی دیگر نیز در کالیفرنیا علیه متا تنظیم شده است. مبنای اصلی این شکایتها، اظهارات یک افشاگر (ویسلبلاور) و گزارش بلومبرگ بوده است.
با این حال، الکس استاموس، رئیس سابق امنیت متا، اظهارات افشاگران را «تقریباً قطعاً نادرست» خوانده است.
تحلیل سیاسی: چرا کن پکستون این شکایت را مطرح کرده است؟
«کن پکستون»، دادستان کل جمهوریخواه تگزاس، که ماههاست درگیر یک کارزار انتخاباتی داغ برای راهیابی به سنای آمریکا است، پیش از این نیز سابقه طولانی در شکایت از شرکتهای بزرگ فناوری دارد. در ماه مه ۲۰۲۵، گوگل موافقت کرد ۱.۳۷۵ میلیارد دلار برای حل و فصل ادعاهای مشابه درباره نقض حریم خصوصی کاربران به تگزاس بپردازد.
تنها چند روز قبل از این پرونده، دفتر پکستون از نتفلیکس به اتهام جاسوسی از کودکان و جمعآوری اطلاعات کاربران بدون رضایت آنها شکایت کرده بود.
تحلیلگران معتقدند این شکایتهای پرشمار در آستانه انتخابات مقدماتی سنا، تلاشی از سوی پکستون برای جلب آرای عمومی و نمایش خود به عنوان مدافع حقوق مصرفکنندگان است. برای نمونه، پرونده موفقیتآمیز او علیه متا در سال ۲۰۲۴ منجر به دریافت غرامت تاریخی ۱.۴ میلیارد دلاری برای تگزاس شد.
چشمانداز پرونده و تأثیر احتمالی بر کاربران
کارشناسان حقوقی معتقدند این شکایت در دادگاه راه دشواری در پیش دارد، زیرا اثبات ادعای «دسترسی متا به همه پیامها» نیازمند ارائه شواهد فنی متقن است. با این حال، حتی اگر متا در دادگاه پیروز شود، این پرونده میتواند فشار نظارتی بر این شرکت را افزایش دهد و توجه افکار عمومی را به محدودیتهای رمزگذاری سرتاسری جلب کند.
نکته مهم این است که قانون DTPA لزوماً نیازی به اثبات فنی ندارد، بلکه ادعای فریب مصرفکننده از طریق بازاریابی گمراهکننده کفایت میکند. متا ادعا کرده «هیچ کس، حتی خود واتساپ نمیتواند پیامها را بخواند»، و دادستان استدلال میکند همین فاصله بین شعار تبلیغاتی و واقعیت فنی برای محکومیت کافی است.
کارشناسان توصیه میکنند که کاربران برای ارتباطات بسیار حساس، استفاده از پیامرسانهای متنباز و بررسیشدهتری مانند سیگنال را در کنار واتساپ در نظر داشته باشند.
جدول خلاصه شکایت تگزاس از متا:
| عنوان | جزئیات |
|---|---|
| شاکی | کن پکستون، دادستان کل تگزاس (جمهوریخواه) |
| خوانده | متا پلتفرمز و واتساپ الالسی |
| تاریخ ثبت | ۲۱ می ۲۰۲۶ (۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵) |
| دادگاه | شهرستان هریسون، تگزاس |
| استناد قانونی | قانون روشهای تجاری فریبنده تگزاس (DTPA) |
| درخواست اصلی | جلوگیری از دسترسی متا به پیامهای کاربران بدون رضایت و جریمه مالی |
| وضعیت فعلی | مراحل اولیه دادرسی |
| سابقه مشابه پکستون | شکایت از گوگل (تسویه ۱.۳۷۵ میلیارد دلار) و نتفلیکس |
جمعبندی
شکایت تگزاس از متا یک میدان نبرد حقوقی تمامعیار است. در یک سوی آن، امنیت واتساپ و وعدههای حریم خصوصی آن، و در سوی دیگر، اتهامات سنگین یک دادستان جمهوریخواه که سابقه طولانی در رویارویی با غولهای فناوری دارد، قرار گرفته است. اکنون باید منتظر ماند و دید آیا کن پکستون میتواند شواهد کافی برای اثبات ادعای خود در دادگاه ارائه دهد، یا متا با تکیه بر رمزنگاری قوی خود بار دیگر از این اتهامات تبرئه خواهد شد. آنچه مسلم است، آینده نحوه تعامل دولتها با رمزگذاری پیامرسانها در گرو نتیجه این نبرد حقوقی خواهد بود.
