بیل گیتس با ارائه راهکارهای جدید برای مقابله با شوک بازار کار در عصر هوش مصنوعی، بر ضرورت وضع مالیات بر ربات‌ها تأکید کرد.

با پیشرفت خیره‌کننده فناوری‌های نوین، هوش مصنوعی دیگر تنها ابزاری برای تسهیل امور روزمره نیست؛ بلکه به تهدیدی جدی برای ساختار سنتی اشتغال تبدیل شده است. بیل گیتس، هم‌بنیان‌گذار مایکروسافت، در تحلیل‌های اخیر خود در وب‌سایت «گیتس‌نوتس» نسبت به تبعات اقتصادی این جایگزینی هشدار داده و پیشنهادهای بحث‌برانگیزی برای مدیریت این گذار ارائه کرده است.

چرا مالیات بر ربات‌ها در عصر هوش مصنوعی ضروری است؟

گیتس استدلال می‌کند که شکاف میان هزینه‌های استخدام نیروی انسانی و بهره‌گیری از ماشین‌ها باید با سیاست‌های مالیاتی هوشمندانه پر شود. در حال حاضر، شرکت‌ها بابت حقوق کارمندان ملزم به پرداخت مالیات‌های سنگین هستند، در حالی که خرید یا اجاره یک سیستم هوش مصنوعی به عنوان هزینه کسب‌وکار محسوب شده و مالیات کمتری به آن تعلق می‌گیرد.

از دیدگاه گیتس، این عدم تعادل مالیاتی، کارفرمایان را برای اخراج کارکنان و جایگزینی آن‌ها با ربات‌ها ترغیب می‌کند. بنابراین، وضع مالیات بر ربات‌ها نه تنها به تنظیم بازار کمک می‌کند، بلکه منبع درآمد پایداری برای دولت‌ها ایجاد خواهد کرد.

مدیریت شوک بازار کار با درآمدهای مالیاتی

این پیشنهاد با هدف افزایش صرف درآمدهای دولتی مطرح نشده است؛ بلکه گیتس استراتژی مشخصی برای استفاده از این منابع دارد. او معتقد است درآمد حاصل از این طرح می‌تواند در دو حوزه کلیدی سرمایه‌گذاری شود:

بازآموزی و مهارت‌افزایی نیروهای کار که به دلیل اتوماسیون شغل خود را از دست داده‌اند تا بتوانند در حوزه‌های جدید فعالیت کنند.

تقویت شبکه‌های حمایتی و تأمین اجتماعی برای حمایت از اقشار آسیب‌پذیر در دوران گذار تکنولوژیک.

علاوه بر این، گیتس مفهوم «مشاغل مختص انسان» را مطرح می‌کند. او باور دارد برخی حرفه‌ها به ویژه در حوزه‌های مراقبت‌های انسانی، آموزش و خدمات اجتماعی باید حتی با وجود توانمندی فنی ماشین‌ها، همچنان در انحصار انسان‌ها باقی بمانند تا پیوندهای عاطفی و ارزش‌های انسانی در جامعه حفظ شود.

این ایده که نخستین‌بار در سال ۲۰۱۷ مطرح شد، اکنون با سرعت گرفتن توسعه ربات‌های انسان‌نما و مدل‌های زبانی پیشرفته، به یکی از مباحث اصلی در مجامع اقتصادی جهان تبدیل شده است تا بشر بتواند بدون تجربه شوک‌های اجتماعیِ ناشی از بیکاری گسترده، از مواهب هوش مصنوعی بهره‌مند شود.

مجله تکنولوژی ساتراپ