نتایج تحقیق دانشگاه HSE درباره هوش انسان
پژوهشگران دانشگاه HSE در مطالعهای جدید اعلام کردند که مدلهای هوش مصنوعی پیشرفته مانند چت جی پی تی (ChatGPT) و Claude میزان عقلانیت و هوشمندی انسانها را در بازیهای استراتژیک بیش از حد تخمین میزنند. این مدلها در تلاش برای پیشبینی رفتار انسانی، اغلب فرض میکنند انسانها منطقیتر از واقعیت عمل میکنند و همین موضوع باعث میشود در برخی موقعیتها بازنده شوند.
مسابقه زیبایی کینزی؛ آزمونی برای پیشبینی رفتار جمعی
مفهوم «مسابقه زیبایی» نخستین بار توسط اقتصاددان بریتانیایی جان مینارد کینز در دهه ۱۹۳۰ مطرح شد. در این آزمایش، شرکتکنندگان باید چهرههای جذاب را انتخاب کنند و برنده کسی است که انتخابهایش به میانگین انتخاب دیگران نزدیکتر باشد. این بازی توانایی پیشبینی رفتار جمعی و استدلال چندلایه را میسنجد و نشان میدهد انسانها اغلب بر اساس سلیقه شخصی تصمیم میگیرند، نه منطق کامل.
عملکرد مدلهای هوش مصنوعی در نسخه عددی بازی
در مطالعه جدید، عملکرد پنج مدل هوش مصنوعی از جمله ChatGPT-4o و Claude Sonnet 4 در نسخه عددی این بازی بررسی شد. در این نسخه، هر فرد باید عددی بین صفر تا ۱۰۰ انتخاب کند و برنده کسی است که عددش به نصف یا دوسوم میانگین انتخاب دیگران نزدیکتر باشد. پژوهشگران با بازسازی نتایج ۱۶ آزمایش انسانی پیشین، از مدلها خواستند با توجه به نوع شرکتکنندگان (دانشجویان یا پژوهشگران باتجربه) عدد انتخاب کنند و استدلال خود را توضیح دهند.
نقاط قوت و ضعف مدلهای زبانی
نتایج نشان داد مدلهای زبانی بزرگ توانایی تنظیم انتخابها بر اساس ویژگیهای اجتماعی و شغلی حریفان را دارند و تا حدی میتوانند با سطوح مختلف پیچیدگی سازگار شوند. با این حال، در برخی موقعیتها – بهویژه در بازیهای دو نفره – این مدلها قادر به تشخیص استراتژی غالب نبودند و عملکردشان از واقعیت انسانی فاصله گرفت.
اهمیت همخوانی رفتار هوش مصنوعی با واقعیت انسانی
به گفته پژوهشگران، با توجه به افزایش استفاده از هوش مصنوعی در تصمیمگیریهای اقتصادی و اجتماعی، ضروری است اطمینان حاصل شود رفتار این مدلها با واقعیت انسانی همخوانی داشته باشد. مقایسه رفتار هوش مصنوعی و انسان اکنون به یکی از حوزههای مهم و رو به رشد پژوهش تبدیل شده است و میتواند مسیر توسعه مدلهای آینده را تعیین کند.
جمعبندی
این تحقیق نشان میدهد که چت جی پی تی و دیگر مدلهای هوش مصنوعی در پیشبینی رفتار انسانها بیش از حد به عقلانیت تکیه میکنند. در حالی که انسانها در بسیاری از موقعیتها تصمیمهایی غیرمنطقی یا مبتنی بر سلیقه شخصی میگیرند، مدلهای زبانی همچنان نیازمند تطبیق بیشتر با واقعیت رفتاری انسان هستند تا بتوانند در تصمیمگیریهای پیچیده نقش مؤثرتری ایفا کنند.
