پنج ابرقدرت دنیای فناوری با ساختارهای مالی پیچیده، حجم عظیمی از تعهدات خود را از نگاه بازار پنهان کردهاند و اکنون سایه مقایسه با بزرگترین رسوایی مالی تاریخ شرکتی، اعتماد سرمایهگذاران را در میانه مسابقه پرهزینه هوش مصنوعی نشانه رفته است.
معمای بدهی پنهان هوش مصنوعی؛ وقتی ترازنامهها همه حقیقت را نمیگویند
تحقیقات جدید نشان میدهد آلفابت، مایکروسافت، آمازون، متا و اوراکل مجموعاً حدود ۱.۶۵ تریلیون دلار تعهد مالی دارند که در صورتهای مالی رسمی آنها منعکس نمیشود. این رقم فراتر از ۱.۳۵ تریلیون دلاری است که همین شرکتها در گزارش سهماهه گذشته خود به صورت رسمی اعلام کرده بودند. به بیان دیگر، حجم بدهی پنهان هوش مصنوعی از کل بدهی رسمی این پنج شرکت نیز بیشتر است و این شکاف آماری، موجی از نگرانی را در والاستریت برانگیخته است. متا بهتنهایی ۴۲۰ میلیارد دلار از این بدهی پنهان هوش مصنوعی را در ساختارهای خارج از ترازنامه خود جای داده است.
بازگشت شبح انرون با بدهی پنهان هوش مصنوعی
تحلیلگران، مقایسهای مستقیم میان سازوکار بدهی پنهان هوش مصنوعی و فروپاشی انرون در سال ۲۰۰۱ برقرار کردهاند. غولهای فناوری نیز مانند غول ورشکسته انرژی، از نهادهای با هدف خاص یا همان Special Purpose Vehicles استفاده میکنند؛ شرکتهای تابعهای که از نظر حقوقی مستقل هستند و امکان نگهداری بدهی خارج از دفاتر مالی شرکت مادر را فراهم میکنند. تام سلینگ، مشاور حسابداری فنی، به بلومبرگ هشدار داد که این رویه حسابداری اکنون به یک استاندارد رایج تبدیل شده است و اگر یکی از این شرکتها بنایی پوشالی باشد که با همین بدهی پنهان هوش مصنوعی خود را سرپا نگه داشته، خطر واقعی دقیقاً از همان نقطه سرچشمه میگیرد. اگرچه این ساختار در صورت اجرای صحیح قانونی است، اما توانایی سرمایهگذاران برای سنجش ریسک واقعی را به شدت کاهش میدهد.
مسابقه تسلیحاتی هوش مصنوعی و انفجار بدهی پنهان
فشار برای حفظ توان رقابت در عرصه هوش مصنوعی، شرکتها را به هزینهکردهای بیسابقه در ساخت مراکز داده عظیم واداشته است. این پروژههای بلندمدت و سرمایهبر، موتور محرک اصلی انباشت بدهی پنهان هوش مصنوعی هستند. بر اساس گزارش نیکی آسیا، بسیاری از این شرکتها برای جذب منابع مالی بیشتر به انتشار سهام جدید نیز روی آوردهاند، اقدامی که خطر رقیقشدن سهم سهامداران فعلی را به همراه دارد و میتواند اعتماد بازار را در ماههای آینده تضعیف کند. پرسش بزرگ اینجاست که آیا تقاضای واقعی بازار در نهایت میتواند این حجم عظیم سرمایهگذاری زیرساختی را که با بدهی پنهان هوش مصنوعی تأمین مالی شده، توجیه کند؟
آزمون بزرگ پیش رو؛ گزارشهای درآمدی، قاضی بدهی پنهان هوش مصنوعی
چهار شرکت از پنج شرکت تحت بررسی، طی هفتههای آینده گزارش درآمد سهماهه دوم خود را منتشر خواهند کرد. با توجه به عمق نگرانیها درباره بدهی پنهان هوش مصنوعی، بازارها و تحلیلگران هر یک از این گزارشها را با حساسیتی بیسابقه زیر ذرهبین خواهند برد. اگر صنعت نتواند نشانههایی از بازدهی متناسب با این هزینهکردهای عظیم ارائه دهد، ترس از ترکیدن حباب هوش مصنوعی و تکرار سناریوی انرون برای بدهی پنهان هوش مصنوعی میتواند به یک بحران فراگیر مالی در بخش فناوری تبدیل شود. پاسخ این پرسش که آیا این غولها مسیر رشدی تهاجمی اما سالم را میپیمایند یا در حال تبدیل شدن به نمونهای مدرن از انرون هستند، فعلاً در هالهای از ابهام و وابسته به اعداد و ارقامی است که به زودی منتشر خواهد شد.
